Τα νεφρά είναι ένα από τα ζωτικότερα όργανα του σώματός μας. Χωρίς αυτά δεν ζούμε. Είναι λοιπόν εξαιρετικά σημαντικό να τα προσέχουμε και να τα κρατάμε υγιή. Πώς θα γίνει αυτό; Με το να είμαστε προσεκτικοί και να έχουμε τον νου μας για οτιδήποτε μας δείξει πως μπορεί να υπάρχει πρόβλημα.

Βέβαια δεν είναι πάντα εύκολο να διαπιστώσουμε από μόνοι μας πως έχουμε κάποιο πρόβλημα στα νεφρά, αφού συχνά δεν δίνουν συμπτώματα παρά μόνο όταν η νόσος βρίσκεται σε αρκετά προχωρημένο στάδιο. Υπάρχουν όμως κάποια σημάδια που μπορούν να μας προβληματίσουν και να μας οδηγήσουν σε έλεγχο. Τρία από αυτά είναι τα παρακάτω.

1. Μεταλλική γεύση στο στόμα

Όταν υπάρχει πρόβλημα στα νεφρά, αυξάνει η ουρία στο αίμα (ουραιμία). Η ουρία διασπάται σε αμμωνία στο σάλιο κι έτσι μένει μια χαρακτηριστική μεταλλική γεύση στο στόμα. Συχνά συνοδεύεται από κακή αναπνοή, ανορεξία ή ναυτία, και εμφανίζεται συνήθως όταν η νεφρική λειτουργία έχει μειωθεί σημαντικά. Μεταλλική γεύση μπορεί να δώσουν και άλλα αίτια, όπως ορισμένα φάρμακα ή προβλήματα των ούλων, γι’ αυτό χρειάζονται εξετάσεις για να ξέρουμε την αιτία.

2. Πρήξιμο (οίδημα)

Τα νεφρά φιλτράρουν τις βλαβερές ουσίες και τα περιττά υγρά από το σώμα. Όταν τα νεφρά δυσλειτουργούν, τα υγρά συσσωρεύονται και προκαλούν οίδημα στα χέρια, τα πόδια, τους αστραγάλους ή και το πρόσωπο. Πρήξιμο γύρω από τα μάτια, ιδιαίτερα το πρωί, μπορεί να οφείλεται σε απώλεια λευκώματος στα ούρα (λευκωματουρία). Οιδήματα δίνουν και η καρδιακή ανεπάρκεια, οι παθήσεις του ήπατος, η φλεβική ανεπάρκεια και ορισμένα φάρμακα, γι’ αυτό κάθε νέο οίδημα θέλει ιατρική εκτίμηση.

3. Υπερβολική κόπωση και γενικευμένη αδυναμία

Τα νεφρά παράγουν μια ορμόνη που ονομάζεται ερυθροποιητίνη και δίνει το σήμα στον μυελό των οστών να φτιάξει ερυθρά αιμοσφαίρια, που μεταφέρουν το οξυγόνο στο υπόλοιπο σώμα. Η μείωση των ερυθρών αιμοσφαιρίων λόγω έλλειψης ερυθροποιητίνης οδηγεί σε αναιμία. Το αποτέλεσμα είναι η γενικευμένη κόπωση και η υπερβολική αδυναμία. Η αναιμία της νεφρικής νόσου θεραπεύεται, γι’ αυτό η κόπωση που δεν εξηγείται αξίζει έναν απλό έλεγχο αίματος (γενική αίματος και κρεατινίνη).

Άλλα σημάδια που αξίζει να προσέξετε

• Αφρώδη ούρα που επιμένουν, που μπορεί να δείχνουν λεύκωμα στα ούρα
• Αίμα στα ούρα (αιματουρία) ή σκούρα, θολά ούρα
• Αλλαγή στην ούρηση: λιγότερα ούρα ή συχνή ούρηση τη νύχτα
• Κνησμός στο δέρμα και μυϊκές κράμπες
• Δύσπνοια στην κούραση ή όταν ξαπλώνετε
• Αρτηριακή πίεση που ανεβαίνει ή ρυθμίζεται δύσκολα

Συχνά δεν υπάρχει κανένα σύμπτωμα

Η χρόνια νεφρική νόσος στα πρώτα στάδια συνήθως δεν δίνει κανένα από τα παραπάνω. Γι’ αυτό η απουσία συμπτωμάτων δεν σημαίνει ότι τα νεφρά είναι απαραίτητα υγιή: η διάγνωση γίνεται με απλές εξετάσεις αίματος και ούρων.

Ποιοι πρέπει να ελέγχουν τα νεφρά τους

Έλεγχος συνιστάται σε όσους έχουν:

• σακχαρώδη διαβήτη ή αρτηριακή υπέρταση
• καρδιαγγειακή νόσο ή καρδιακή ανεπάρκεια
• οικογενειακό ιστορικό νεφρικής νόσου (π.χ. πολυκυστική νόσος)
• παχυσαρκία
• επεισόδιο οξείας νεφρικής ανεπάρκειας ή νεφρολιθίασης στο παρελθόν
• μακροχρόνια λήψη αντιφλεγμονωδών παυσίπονων (ΜΣΑΦ) ή άλλων φαρμάκων που επιβαρύνουν τα νεφρά

Ποιες εξετάσεις δείχνουν αν τα νεφρά είναι καλά

• Κρεατινίνη αίματος, από την οποία υπολογίζεται ο ρυθμός σπειραματικής διήθησης (eGFR), δηλαδή πόσο καλά φιλτράρουν τα νεφρά.
• Λεύκωμα (λευκωματίνη) στα ούρα, με τον λόγο λευκωματίνης προς κρεατινίνη σε ένα δείγμα ούρων (UACR).
• Γενική ούρων, για αίμα, λεύκωμα ή λοίμωξη.
• Αν χρειαστεί, υπέρηχος νεφρών.

Αυτές οι δύο πρώτες εξετάσεις μαζί είναι ο βασικός τρόπος να βρεθεί μια νεφρική νόσος νωρίς, πριν εμφανιστούν συμπτώματα.

Πότε να δείτε νεφρολόγο και πότε επειγόντως

Κλείστε ραντεβού με νεφρολόγο αν οι εξετάσεις δείξουν μειωμένο eGFR, λεύκωμα ή αίμα στα ούρα που επιμένουν, ή αν η πίεση δεν ρυθμίζεται παρά τη θεραπεία.

Ζητήστε άμεσα ιατρική βοήθεια αν ουρείτε ελάχιστα ή καθόλου, αν το πρήξιμο αυξάνει γρήγορα με δύσπνοια, ή αν εμφανίσετε σύγχυση ή έντονη αδυναμία.

Νεφρολογική εκτίμηση στο ιατρείο

Ο νεφρολόγος Αντώνιος Ζαγοριανάκος δέχεται κατόπιν ραντεβού:

• Ιατρείο Αμπελοκήπων, Μαρίνου Γερουλάνου 13: Δευτέρα & Πέμπτη 17:00 – 21:00
• Ιατρείο Μελισσίων, Λ. Δημοκρατίας 65: Τρίτη & Τετάρτη 17:00 – 21:00

Ραντεβού: 216 700 5734, κινητό 694 785 3377, ή φόρμα επικοινωνίας.

Το άρθρο είναι ενημερωτικό και δεν αντικαθιστά την ιατρική εξέταση.

Τελευταία ενημέρωση: Νοέμβριος 2026 · Κείμενο: Αντώνιος Ζαγοριανάκος, νεφρολόγος