
Στη βρεφική και παιδική ηλικία αναφέρονται μόνο σποραδικές περιπτώσεις. Η αιτιολογία είναι άγνωστη. Πιστεύεται ότι οφείλεται στη μη συνένωση της ουρητηρικής προεξοχής με το νεφρικό στρώμα. Άλλες θεωρίες υποστηρίζουν ότι η απόφραξη του ουροποιητικού συστήματος και των σωληναρίων από λίθους ουρικού οξέος (κατά την εμβρυογένεση) ή οξαλικού ασβεστίου (ιδιοπαθής υπερασβεστιουρία) μπορεί να αποτελεί εκλυτικό παράγοντα για την ανάπτυξη της νόσου. Η νόσος είναι αμφοτερόπλευρη στο 70% των περιπτώσεων, ενώ η ετερόπλευρη συμμετοχή μίας μόνο πυραμίδας είναι σπάνια. Οι περισσότεροι ασθενείς δεν έχουν οικογενειακό ιστορικό της πάθησης.
Επιπολασμός
Η κατάσταση αυτή ανευρίσκεται στο 0,5% των ασθενών που υποβάλλονται σε ενδοφλέβια πυελογραφία για διάφορα αίτια. Η συχνότητα στον γενικό πληθυσμό υπολογίζεται από 1:5.000 έως 1:20.000 (στις γυναίκες συχνότερα από ό,τι στους άνδρες). Ωστόσο, σε ασθενείς με νεφρολιθίαση ανέρχεται σε ποσοστό 5% – 20%.
Κλινική εικόνα – επιπλοκές

Διαγνωστική προσέγγιση

Στο πλαίσιο της διερεύνησης γίνεται πλήρης αιματολογικός – ορμονικός έλεγχος (K+, Na+, Ca++, HCO3–, Pi, PTH, βιταμίνη D, TSH, δείκτες νεφρικής λειτουργίας και λευκωματίνη), καθώς και συλλογή ούρων 24ώρου (K+, Na+, Ca++, Pi, pH, οξαλικά, κιτρικά, ουρικό οξύ, λεύκωμα και κρεατινίνη). Σκοπός αυτής της διερεύνησης είναι να βρεθούν μεταβολικοί παράγοντες κινδύνου που μπορεί να συμβάλλουν στη νεφρολιθίαση, ώστε να αντιμετωπιστούν. Η μικροσκοπική αιματουρία είναι συχνό εύρημα στη γενική ούρων, ενώ η μακροσκοπική αιματουρία είναι παρούσα στο 20% – 30% των περιπτώσεων (ως αποτέλεσμα της νεφρολιθίασης). Υπερασβεστιουρία ανευρίσκεται στο 30% – 50% των περιπτώσεων.
Θεραπεία

Ωστόσο, οι ασθενείς με μεταβολικούς παράγοντες κινδύνου (από τον παραπάνω έλεγχο) χρειάζονται πιο εξειδικευμένη προσέγγιση και θεραπεία. Οι διαιτητικές παρεμβάσεις έχουν ως στόχο την κατανάλωση τροφών πλούσιων σε κιτρικά (εσπεριδοειδή, εκτός από το grapefruit), αλκάλια, ασβέστιο (γαλακτοκομικά προϊόντα) και κάλιο (φυτικές ίνες, φρούτα, λαχανικά), και φτωχών σε νάτριο (<2,5 g/ημέρα), οξαλικά (<50 mg/ημέρα), ζωικές πρωτεΐνες (0,8 – 1 g/kg/ημέρα) και επεξεργασμένους υδατάνθρακες, καθώς και την αποφυγή συμπληρωμάτων ασβεστίου (Ca++) και βιταμίνης C (ασκορβικού οξέος). Σε ορισμένες μεταβολικές διαταραχές μπορεί να χρειαστεί και φαρμακευτική αγωγή, όπως θειαζιδικά διουρητικά (χλωροθαλιδόνη, ινδαπαμίδη), αναστολείς της οξειδάσης της ξανθίνης (αλλοπουρινόλη), κιτρικό κάλιο και συνδυασμός μαγνησίου (Mg++) – πυριδοξίνης (B6).
Επειδή κυκλοφορούν διάφορα σκευάσματα ως δότες κιτρικών και καλίου (K+), για τη νεφρολιθίαση προτιμάται η χορήγηση κιτρικού καλίου αντί του όξινου ανθρακικού νατρίου (NaHCO3), της γνωστής μαγειρικής σόδας (επειδή περιέχει νάτριο), ή του χλωριούχου καλίου (KCl). Η αρχική δόση του κιτρικού καλίου είναι 20 mEq/ημέρα, με στόχο η ημερήσια αποβολή κιτρικών στα ούρα να διατηρείται στα 450 mg/ημέρα και το pH των ούρων <7,5.
Οι ασθενείς με συμπτωματική νεφρολιθίαση μπορούν να υποβληθούν σε εξωσωματική λιθοτριψία με κρουστικά κύματα (ESWL).
Διαβάστε επίσης: Νεφρολιθίαση · Νεφρασβέστωση · Κοραλλιοειδής λιθίαση
Νεφρολογική εκτίμηση στο ιατρείο
Ο μυελώδης σπογγοειδής νεφρός με πέτρες ή λοιμώξεις που επανέρχονται χρειάζεται μεταβολικό έλεγχο αίματος και ούρων και εξατομικευμένη πρόληψη. Ο νεφρολόγος Αντώνιος Ζαγοριανάκος δέχεται κατόπιν ραντεβού:
- Ιατρείο Αμπελοκήπων, Μαρίνου Γερουλάνου 13: Δευτέρα & Πέμπτη 17:00 – 21:00
- Ιατρείο Μελισσίων, Λ. Δημοκρατίας 65: Τρίτη & Τετάρτη 17:00 – 21:00
Ραντεβού: 216 700 5734 · κινητό 694 785 3377 · φόρμα επικοινωνίας
Τελευταία ενημέρωση: Νοέμβριος 2026 · Κείμενο: Αντώνιος Ζαγοριανάκος, νεφρολόγος