Η Παγκόσμια Ημέρα Νεφρού γιορτάζεται κάθε χρόνο τη δεύτερη Πέμπτη του Μαρτίου, από το 2006. Είναι πρωτοβουλία της Διεθνούς Εταιρείας Νεφρολογίας (ISN) και της Διεθνούς Ομοσπονδίας Ιδρυμάτων Νεφρού, και στόχο έχει να θυμίζει πόσο σημαντικά είναι τα νεφρά για την υγεία μας.

Η χρόνια νεφρική νόσος είναι συχνή και στα πρώτα στάδια δεν δίνει συμπτώματα. Τα καλά νέα είναι δύο: πολλές από τις αιτίες της μπορούν να προληφθούν, και η έγκαιρη διάγνωση επιβραδύνει σημαντικά την εξέλιξή της.

Ακολουθούν 8 απλά μέτρα που μπορείτε να ξεκινήσετε σήμερα κιόλας για να προστατέψετε τα νεφρά σας.

1. Ρύθμιση της αρτηριακής πίεσης

Η υψηλή πίεση δεν αυξάνει μόνο τον κίνδυνο για έμφραγμα και εγκεφαλικό. Είναι και μία από τις συχνότερες αιτίες βλάβης των νεφρών, ιδιαίτερα όταν συνυπάρχει με διαβήτη ή υψηλή χοληστερόλη. Μετράτε την πίεση τακτικά και σωστά. Δείτε ποιες τιμές είναι υψηλές και πώς μετράμε σωστά.

2. Έλεγχος του σακχάρου

Νεφρική βλάβη εμφανίζει το 20–40% των ανθρώπων με διαβήτη. Η καλή ρύθμιση του σακχάρου και ο ετήσιος έλεγχος νεφρών (κρεατινίνη και λεύκωμα ούρων) βρίσκουν τη βλάβη νωρίς, όταν μπορεί ακόμα να επιβραδυνθεί. Δείτε το άρθρο για τη διαβητική νεφροπάθεια.

3. Σωματική δραστηριότητα

Η τακτική άσκηση βοηθά στη ρύθμιση της πίεσης, του σακχάρου και του βάρους. Ένας πρακτικός στόχος είναι 150 λεπτά μέτριας άσκησης την εβδομάδα, όπως γρήγορο περπάτημα.

4. Υγιεινή διατροφή και έλεγχος βάρους

Η παχυσαρκία αυξάνει τον κίνδυνο διαβήτη και υπέρτασης, αλλά επιβαρύνει και άμεσα τα νεφρά. Μια διατροφή με φρούτα, λαχανικά, όσπρια και δημητριακά ολικής άλεσης, με λίγα έτοιμα τρόφιμα και ζάχαρη, βοηθά στην πρόληψη. Αν έχετε ήδη νεφρική νόσο, η διατροφή προσαρμόζεται ατομικά. Δείτε τη δίαιτα στη νεφρική ανεπάρκεια.

5. Λιγότερο αλάτι

Στόχος είναι λιγότερο από 5 g αλάτι την ημέρα, περίπου ένα κουταλάκι του γλυκού. Το μεγαλύτερο μέρος έρχεται από έτοιμα και επεξεργασμένα τρόφιμα (αλλαντικά, τυριά, ψωμί, σάλτσες). Στο μαγείρεμα το αλάτι μπορεί να αντικατασταθεί από λεμόνι, μπαχαρικά και βότανα. Αποφύγετε τα «υποκατάστατα αλατιού» με κάλιο χωρίς συμβουλή γιατρού, ιδιαίτερα αν έχετε νεφρική νόσο.

6. Αρκετά υγρά, όχι υπερβολικά

Για έναν υγιή ενήλικα, περίπου 1,5–2 λίτρα υγρά την ημέρα είναι συνήθως αρκετά, περισσότερα στη ζέστη και με άσκηση. Το νερό είναι καλύτερο από τα αναψυκτικά με ζάχαρη. Η καλή ενυδάτωση βοηθά και στην πρόληψη της νεφρολιθίασης.

Προσοχή: στην προχωρημένη νεφρική ανεπάρκεια, στην αιμοκάθαρση και στην καρδιακή ανεπάρκεια τα υγρά συχνά χρειάζεται να περιοριστούν. Η ποσότητα ορίζεται από τον γιατρό. Δείτε το νερό στη χρόνια νεφρική ανεπάρκεια.

7. Διακοπή καπνίσματος

Το κάπνισμα μειώνει τη ροή αίματος προς τα νεφρά και επιταχύνει την εξέλιξη της νεφρικής νόσου. Αυξάνει επίσης τον κίνδυνο καρκίνου του νεφρού και της ουροδόχου κύστης. Η διακοπή ωφελεί σε οποιαδήποτε ηλικία.

8. Προσοχή στα φάρμακα και στα παυσίπονα

Τα αντιφλεγμονώδη παυσίπονα (ΜΣΑΦ, όπως ιβουπροφαίνη, δικλοφενάκη, ναπροξένη) σε συχνή ή παρατεταμένη χρήση μπορούν να βλάψουν τα νεφρά, ιδιαίτερα σε ηλικιωμένους και σε όσους έχουν ήδη νεφρική νόσο. Καμία φαρμακευτική αγωγή ή συμπλήρωμα δεν ξεκινά χωρίς συμβουλή γιατρού ή φαρμακοποιού.

Προληπτικός έλεγχος: δύο απλές εξετάσεις

Η κρεατινίνη αίματος (με υπολογισμό eGFR) και ο λόγος λευκωματίνης προς κρεατινίνη στα ούρα δείχνουν αν τα νεφρά είναι καλά. Συνιστώνται τακτικά σε όσους έχουν διαβήτη, υπέρταση, καρδιαγγειακή νόσο, παχυσαρκία ή οικογενειακό ιστορικό νεφρικής νόσου.

Δείτε και τα σημάδια που μπορεί να δείχνουν πρόβλημα στα νεφρά και τι σημαίνει η λευκωματουρία.

Διαβάστε επίσης: Αρτηριακή υπέρταση · Διαβητική νεφροπάθεια · 3 ύποπτα σημάδια για τα νεφρά

Το άρθρο είναι ενημερωτικό και δεν αντικαθιστά την ιατρική εξέταση.