Αυτοσωματική Υπολειπόμενη Πολυκυστική Νόσος των Νεφρών

Αυτοσωματική υπολειπόμενη πολυκυστική νόσος των νεφρώνΗ αυτοσωματική υπολειπόμενη πολυκυστική νόσος των νεφρών (ARPKD) χαρακτηρίζεται από σχετικά γρήγορη, συμμετρική, αμφοτερόπλευρη διόγκωση των νεφρών, που οφείλεται σε κύστεις που προέρχονται από τα αθροιστικά σωληνάρια. Συχνά συνυπάρχει προσβολή του ήπατος, μια κατάσταση γνωστή ως συγγενής ηπατική ίνωση (δυσγενεσία χοληφόρων, περιπυλαία ίνωση). Η συγγενής ηπατική ίνωση, λόγω της πυλαίας υπέρτασης, προκαλεί εκδηλώσεις όπως κιρσούς του οισοφάγου, επεισόδια οξείας χολαγγειίτιδας και σπληνομεγαλία. Η ARPKD εμφανίζεται στα βρέφη και, με μικρότερη συχνότητα, σε μεγαλύτερες ηλικίες, όπου συνυπάρχουν ηπατικές και νεφρικές εκδηλώσεις (πρωτεϊνουρία, νεφρολιθίαση, νεφρική ανεπάρκεια). Επηρεάζει 1 στις 20.000 γεννήσεις.

Πώς κληρονομείται η ARPKD

Υπολειπόμενη πολυκυστική νόσος των νεφρώνΟφείλεται σε μεταλλάξεις του γονιδίου PKHD1 (χρωμόσωμα 6) και κληρονομείται με αυτοσωμικό υπολειπόμενο χαρακτήρα και γι’ αυτό μπορεί να νοσούν τα παιδιά, αλλά όχι οι γονείς. Όταν και οι δύο γονείς είναι φορείς, κάθε παιδί τους έχει 25% πιθανότητα να νοσήσει. Η ARPKD προσβάλλει τόσο τους νεφρούς όσο και το ήπαρ, με αντιστρόφως ανάλογη βαρύτητα. Δηλαδή, η νόσος κυμαίνεται από σοβαρή νεφρική βλάβη με ήπια ηπατική βλάβη στο ένα άκρο, μέχρι ήπια νεφρική βλάβη με σοβαρή ηπατική νόσο στο άλλο. Η μορφή με τη σοβαρή νεφρική βλάβη είναι η πιο συχνή και εκδηλώνεται στα βρέφη.

Στις νεογνικές μορφές της ARPKD οι νεφροί είναι συμμετρικοί και διογκωμένοι έως και 20 φορές πάνω από το φυσιολογικό (περίπου 300 g έναντι 25 g). Περίπου το 30% των ασθενών πεθαίνει λίγο μετά τη γέννηση, ενώ το 50% καταλήγει σε νεφρική νόσο τελικού σταδίου μέσα στην πρώτη δεκαετία της ζωής. Οι επασβεστώσεις των κύστεων είναι συχνές στα παιδιά που νοσούν.

Διάγνωση

Πολυκυστική νόσος των νεφρών στα παιδιάΗ διάγνωση γίνεται συχνά με υπερηχογράφημα κατά τη διάρκεια της κύησης ή λίγο μετά τη γέννηση, που δείχνει μεγάλους νεφρούς. Ωστόσο, η οριστική διάγνωση μόνο με υπερηχογραφικά κριτήρια δεν είναι πάντα δυνατή, σε σχέση με άλλα κυστικά νοσήματα, όπως η αυτοσωματική επικρατούσα πολυκυστική νόσος των νεφρών. Όταν ο υπέρηχος δεν είναι σαφής, η διάγνωση επιβεβαιώνεται με γενετικό έλεγχο. Τα παιδιά με ARPKD εμφανίζουν αναπνευστική δυσχέρεια, υπέρταση, ηλεκτρολυτικές διαταραχές, νεφρική και ηπατική ανεπάρκεια.

Θεραπεία

Η θεραπεία της υπέρτασης περιλαμβάνει περιορισμό του αλατιού και αποκλεισμό του συστήματος ρενίνης – αγγειοτενσίνης – αλδοστερόνης. Όπως και οι ασθενείς με άλλα κυστικά νοσήματα των νεφρών, είναι επιρρεπείς σε λοιμώξεις του ουροποιητικού συστήματος. Για όσους καταλήγουν σε τελικό στάδιο νεφρικής ανεπάρκειας, η περιτοναϊκή κάθαρση είναι η προτιμότερη μέθοδος. Η θεραπεία εκλογής στο τελικό στάδιο είναι η μεταμόσχευση νεφρού, ενώ σε ασθενείς με σοβαρή ηπατική νόσο εξετάζεται συνδυασμένη μεταμόσχευση ήπατος – νεφρού.

Διαβάστε επίσης: Αυτοσωματική επικρατούσα πολυκυστική νόσος · Πολυκυστικός δυσπλαστικός νεφρός · Κύστεις νεφρού

Νεφρολογική εκτίμηση στο ιατρείο

Οι νέοι ενήλικες με ARPKD, που παρακολουθούνταν ως παιδιά, χρειάζονται συνέχεια στη νεφρολογική φροντίδα: πίεση, νεφρική λειτουργία, ήπαρ και προετοιμασία για τα επόμενα βήματα. Ο νεφρολόγος Αντώνιος Ζαγοριανάκος δέχεται κατόπιν ραντεβού:

Ραντεβού: 216 700 5734 · κινητό 694 785 3377 · φόρμα επικοινωνίας

Τελευταία ενημέρωση: Νοέμβριος 2026 · Κείμενο: Αντώνιος Ζαγοριανάκος, νεφρολόγος

 

Αντώνιος ΖαγοριανάκοςΑυτοσωματική Υπολειπόμενη Πολυκυστική Νόσος των Νεφρών