Ουρολοίμωξη – Λοίμωξη Ουροποιητικού

Η ουρολοίμωξη – λοίμωξη του ουροποιητικού συστήματος (ουροδόχος κύστη, νεφροί, προστάτης) είναι μία από τις συχνότερες βακτηριακές λοιμώξεις. Οι συνηθέστεροι υπεύθυνοι μικροοργανισμοί είναι τα βακτήρια, ενώ μικρότερη συμβολή έχουν οι μύκητες, οι ιοί και τα παράσιτα. Η πυελονεφρίτιδα (λοίμωξη των νεφρών), τα νεφρικά και περινεφρικά αποστήματα, η εμφυσηματική κυστίτιδα κ.ο.κ. είναι επίσης εκδηλώσεις λοίμωξης του ουροποιητικού συστήματος.

Με τον όρο ουρολοίμωξη εννοούμε την παρουσία βακτηρίων ή άλλων μικροοργανισμών στα ούρα ή στους ιστούς του ουροποιητικού, που φυσιολογικά είναι στείρα. Με τον όρο βακτηριουρία περιγράφουμε την παρουσία βακτηρίων στα ούρα. Όταν η ουροκαλλιέργεια είναι θετική αλλά δεν υπάρχουν συμπτώματα από το ουροποιητικό, μιλάμε για ασυμπτωματική βακτηριουρία. Όταν υπάρχουν συμπτώματα, μιλάμε για συμπτωματική ουρολοίμωξη.

Με τον όρο μη επιπλεγμένη λοίμωξη εννοούμε την ουρολοίμωξη σε άτομο χωρίς λειτουργική ή δομική διαταραχή του ουροποιητικού (π.χ. οι κυστίτιδες στις γυναίκες). Όταν υπάρχει τέτοια διαταραχή, μιλάμε για επιπλεγμένη λοίμωξη. Πρέπει να γνωρίζουμε ότι τα ούρα είναι καλό θρεπτικό υλικό για την ανάπτυξη των ουροπαθογόνων μικροβίων, και γι’ αυτό η ανεμπόδιστη – ελεύθερη ούρηση είναι η καλύτερη άμυνα.

Διάγνωση

Η οριστική διάγνωση της ουρολοίμωξης (αλλά και η βέλτιστη θεραπεία της) γίνεται με την καλλιέργεια ούρων και το αντιβιόγραμμα. Δείγμα ούρων για καλλιέργεια πρέπει να λαμβάνεται πάντα πριν από την έναρξη της αντιβιοτικής αγωγής, γιατί η σωληναριακή απέκκριση των αντιβιοτικών αποστειρώνει τα ούρα πολύ γρήγορα. Μόλις συλλεχθεί, το δείγμα πρέπει να αποστέλλεται το γρηγορότερο δυνατό στο μικροβιολογικό εργαστήριο, για να αποφευχθούν ψευδώς θετικά αποτελέσματα. Διαφορετικά, τα ούρα πρέπει να φυλάσσονται στο ψυγείο, σε θερμοκρασία 4 °C, μέχρι τη μεταφορά τους. Πρέπει επίσης να λαμβάνονται τα απαραίτητα μέτρα υγιεινής, για να μη μολυνθεί το δείγμα.

Αλλαγές στην όψη των ούρων (θολερότητα) ή στην οσμή τους ερμηνεύονται ως πιθανά σημεία ουρολοίμωξης. Η θολερότητα αποδίδεται συνήθως στην πυουρία και συνοδεύει τη βακτηριουρία. Η δυσάρεστη οσμή οφείλεται στην παραγωγή πολυαμινών από τα βακτήρια στα ούρα. Ωστόσο, οι αλλαγές αυτές δεν είναι ούτε ευαίσθητες ούτε ειδικές για τη διάγνωση της ουρολοίμωξης. Μπορεί να οφείλονται και σε άλλα αίτια, όπως η καθίζηση κρυστάλλων και η αφυδάτωση.

Θεραπεία

Η θεραπευτική επιτυχία στην ουρολοίμωξη της κύστης εξαρτάται από τη συγκέντρωση του φαρμάκου στα ούρα, ενώ στην πυελονεφρίτιδα εξαρτάται από τα επίπεδα του φαρμάκου στο νεφρικό παρέγχυμα (και κατ’ επέκταση στο αίμα). Η συγκέντρωση των αντιβιοτικών στα ούρα καθορίζεται από πολλούς παράγοντες, όπως η σπειραματική διήθηση, η απέκκριση – επαναρρόφηση από τα σωληνάρια, το pH των ούρων, η μοριακή δομή του φαρμάκου κ.ο.κ.

Διαβάστε επίσης: Κυστίτιδα · Πυελονεφρίτιδα · Ασυμπτωματική βακτηριουρία

Τελευταία ενημέρωση: Νοέμβριος 2026 · Κείμενο: Αντώνιος Ζαγοριανάκος, νεφρολόγος